پان معمولا در کارگاه های کوچک و غیرقانونی به صورت دست ساز و غیر بهداشتی به صورت خوشبو کننده دهان با طعم های مختلف گیاهی از جمله نعناع، آدامس، پاستیل، پودر و قرص تهیه می شود و در بسته بندی های آلومینیومی و کوچک مانند (سماق، نمک های رستورانی) یا با عکس هنرپیشه های هندی، پاکستانی وارد می شود.

این ماده که در واقع ترکیبی شبیه همان ماده مخدر معروف به ناس را دارد تا چند سال قبل در بسته های پلاستیکی به رنگ سبز تیره (شبیه حنا) وارد ایران می شد.ناس از برگ های خشک شده درخت بتل (BETEL) و تنباکو که با آهک مخلوط و کوبیده شده تهیه می شود.ناس توسط مهاجرین افغانی به صورت زیر زبانی و مکیدنی استعمال می شد که به دلیل تحریک ترشحات بزاقی، فرد مصرف کننده را مجبور به دفع مرتب این ترشحات به خارج می کرد که خود عامل انتقال بیماری های عفونی مثل سل و هپاتیت می شد.برای تهیه مخدر پان پراگ، دانه های قرمز و درشت درخت تبل که (در زبان اردو، سوپاری یا چاایا نیز نامیده می شود) در برگ درخت مذکور پیچیده به همراه تنباکو، آهک، خاکستر ادویه جات معطر، ساخارین و اسانس های مختلف مخلوط می شود.

حتی در بعضی از انواع، جهت افزایش قدرت گیرایی و نشئه کنندگی و سرخوشی، ترکیبات مخدر و یا توهم زا ی دیگری از جمله تریاک و حشیش و در مواردی ترکیبات شیمیایی دیگری از جمله آرسنیک و منیزیم و سرب به آن افزوده می شود.
متاسفانه در برخی موارد افزودن داروهای روانگردان از قبیل اکستازی نیز به پان گزارش شده است.

 اسامی رایج پان پراگ:

راجا،تایتانیک، ناس، نسوار، دپی کویر، ملوان زبل، پان اسفناج، سیگار چرس سوپاری، پان، چاآیا، گوتکاو ویتامین از جمله اسامی رایج پان پراگ است.

احساس سبکی، گیجی و سرخوشی، از دست دادن تعامل رفتاری و حرکتی، ایجاد حرکات غیر طبیعی در چشم ها، تغییرات محسوس در فشار خون، افزایش ضربان قلب، دندان قروچه، لرزش، اختلال در خواب، وابستگی روحی و روانی ،بیماری های لثه و سرطان لثه، سرطان حنجره و روده بزرگ، نارسایی های کلیوی از جمله عوارض مصرف مخدر پان پراگ است.

 مصرف پان توسط کودکان دبستانی و نوجوانان می تواند به عنوان دروازه مصرف مواد مخدر سنگین و قوی تر مطرح شود و مقدمه ای برای تجربه مصرف موادمخدر قوی تر، وابستگی و اعتیاد به آنها باشد.
از این جهت آگاه سازی خانواده ها، مسوولین آموزش و پرورش و در مرحله بعد نیز دانش آموزان به عنوان گروه هدف بسیار مهم و ضروری است.

این ماده مخدر در اشکال مختلف در ایران وجود دارد.

1)- پودر آدامس و آدامس های رنگی

2)- انواع پاستیل و طومارهای مختلف

3)- خوشبو کننده های  دهان

4)- پودرهایی با طعم نعنا

5)- ترکیبات ترک سیگار

 اين محصولات با پوشش های آلومینیومی به شکل مثلث یا مربع با تصاویر جذاب رنگی و عكس هايي از هنر پيشه هاي هندي به جوانان و نوجوانان  عرضه می شود. ودر بعضي استان هاي شرقي كشور به نام هاي راجا ، تايتانيك ،پان اسفناج ، ملوان زبل و ناس خارجي شناخته مي شود .

اين ماده مخدر از دسته روان گردان ها است و از نظر وسعت مصرف چهارمین روانگردان پر مصرف در دنیا محسوب مي شود

اجزای اصلي  تشکیل دهنده اين ماده مخدرترکیبی از تنباکو  (نیکوتین)، فراورده هاي مخدر ،آهک و خاکستر است و از نظر ظاهري کاملا مشابه ناس است

ترکیبات پان

پان ترکیبی از تنباکو،آهک ،خاکستر،ادویه جات معطر،ساخارین و اسانس های غیر مجازگوناگون است كه گاهي املاح فلزات سنگین مثل آرسنیک ،کربنات منیزیم و سرب نیز همراه دارد

عوارض مصرف  پان

1)- عوارض مصرف اين ماده در دو بعدجسمی و روانی گسترده است

2)- عوارض جسمي

1) نیکوتین موجود دراين ماده از طریق مخاط دهان جذب وباعث رنگ قرمز و رنگ های گوناگون وابسته به فلزات سنگین موجود در آن می شود

2) تغییر رنگ دندان ها

3)  پان مانند هر روانگردان دیگر آسیب های جدی به مغز می رساند

4) افزايش احتمال  سرطان هاي دهان ( حنجره و لثه ) و سرطان هاي گوارشي مثل روده بزرگ

5) ضعف شدید سیستم ایمنی و عفونت هاي مكرر و وسيع بخصوص در دهان ،لثه ها

6) ترشح مقادیر بسیار زیاد بزاق

7) اولین عوارض ناشی از مصرف پان به شکل دل درد، سرگیجه ،تعريق ،تكرر ادرار ، تهوع واستفراغ       

البته این عوارض پس از چند بار مصرف  از بین می رود

افرادی که پان را مصرف می کنند آب ریزش شدید از دهان دارند

عوارض رواني

1) وابستگي (اعتياد )

2) تحريك و سر خوشي

3) گيجي و احساس خارج شدن بخار سرد از مغز

4) از دست دادن تعادل روحي و رفتاري