در همایش ملی مبارزه با اعتیاد روز شنبه 6 تیر ماه 1388 جمعیت بهروزان بعنوان برترین سازمان مردم نهاد در کشور شناخته شد جمعیت بهروزان بعنوان برترین سازمان مردم نهاد در کشور شناخته شد.جمعیت بهروزان برترین NGO (پیشگیری ، درمان و توانمند سازی آسیب دیدگان از اعتیاد)در کشور تلفن های مشاوره رایگان اعتیاد در تمام مدت شبانه روز در خدمت هموطنان گرامی میباشد 88468140 - 88465469 - 09125012737 یا اینکه در قسمت تماس با ما در مورد مشاوره اعتیاد با ما در تماس باشید تلفن های مشاوره رایگان اعتیاد در تمام مدت شبانه روز در خدمت هموطنان گرامی میباشد 88468140 - 88465469 - 09125012737 یا اینکه در قسمت تماس با ما در مورد مشاوره اعتیاد با ما در تماس باشید تلفن های مشاوره رایگان اعتیاد در تمام مدت شبانه روز در خدمت هموطنان گرامی میباشد 88468140 - 88465469 - 09125012737 یا اینکه در قسمت تماس با ما در مورد مشاوره اعتیاد با ما در تماس باشید

درمان اعتیاد (قسمت اول)

نویسنده دکتر محمد موحدی

۰۹ بهمن ۱۳۸۶

فهرست صفحات
درمان اعتیاد (قسمت اول)
صفحه 2

صفحه 1 از 2

درمان اعتیاد (قسمت اول)
تمامی خانواده های ایرانی و کسانی که عزیزان خود را در دام اعتیاد به مواد مخدر و محرک میبینند، بدون شک آرزوی بهبود آنان را از خداوند خواستارند.
مخاطبان این مقاله افرادی هستند که از این بلای خانمانسوز به هر نوعی آسیب دیده اند چه آنانی که فردی از اعضاء خانواده را مبتلا میبینند و چه افرادی که خود در دام اعتیاد گرفتارند.
منظور ما آگاه کردن شما عزیزان آسیب دیده از اعتیاد است،لذا قبل از هر اقدامی هر 2 قسمت این مقاله را مطالعه کرده و نقش خود را در رها شدن از دام اعتیاد روشن کنید.شما باید با مفهوم اعتیاد آشنا شده و تغییرات ایجاد شده را بشناسید و با توجه به وظیفه و نقشی که دارید عالمانه رفتار کرده و در مواردی که احتمال اشتباه کردن وجود دارد درخواست کمک نمایید.
درمان اعتیاد...........
در سازمان مردم نهاد بهروزان:
آیا شما یک شبه معتاد شده اید...؟

نویسنده دکتر محمد موحدی
۰۹ بهمن ۱۳۸۶
درمان اعتیاد........... شما یک شبه معتاد نشده اید...تغییرات ایجاد شده در روح و روان شما یک شبه بوجود نیامده است ...قطعا قبول دارید که خراب کردن ساده و راحت است و لی ساختن نیاز به صبر ، استقامت و تحمل مشکلات دارد....سالیان اعتیاد در روح و روان شما تخریب ایجاد نموده و از طرفی جسم شما نیز از اعتیاد رنج برده است...کارکرد های روحی و جسمانی شما بواسطه سالیان تخریب از حالت طبیعی خارج شده است...ولی باور کنید که تا زمانی که زنده هستید بخاطر وجود نور خدایی در اعماق روح و روان آزرده شما ، راه بازگشت هست.هیچ چیز مگر ، مرگ نمی تواند آن عطیه الهی را از وجود شما خارج کند..لطفا خود را از هر گونه تفکری آزاد کنید فقط به این بیاندیشید که میخواهید پاک شوید...اجازه دهید که بارقه های معجزه الهی در درون شما به هم بپیوندد. خوب دوستان امیدواریم مقدمه ایی که از عمق جان نگارش شده بود ،کسالت شما را فراهم نکرده باشد، لطفا به توصیه هایی که در خصوص بیماری شما و یا عزیزانتان میکنیم خوب توجه داشته باشید و در صورت هر گونه ابهام و یا سوال با شماره تلفن های شبانه روزی کادر متخصص ما تماس بگیرید. پاسخ به 2 سوال معمول........... اکثر خانواده ها و مددجویان همیشه در ذهن خود با 2 سوال مهم روبرو هستند و متاسفانه بواسطه عدم دسترسی به اطلاعات درست و قرار گرفتن در معرض انواع تبلیغات تجاری و نادرست، برداشت هایی از نوع درمان و مدت زمان درمان اعتیاد عزیزانشان و یا خود پیدا میکنند که نه تنها سازنده و مناسب نیست،چه بسا که منتهی به مشکلات زیادی نیز می شود. لطفا به نکاتی که در زیر به آن اشاره خواهد شد توجه کنید. سوال اول: 1: چه نوع درمانی در معتادین از نظر علمی مناسب است: با توجه به سال های اعتیاد و نوع مواد مصرف شده توسط کادر پزشکی،روان شناسی و خودیاری( معتادین بهبود یافته) تعیین می شود.در درمان اعتیاد هم ابعاد جسمانی مددجو و هم بعد شخصیتی و روحی مورد نظر قرار می گیرد ، چون آسیبی که مصرف مواد محرک و مخدر بدنبال دارد در هر 2 قسمت جسمانی و روحی بچشم میخورد. در خصوص مشکلات جسمانی بعد از کنار گذاشتن مواد اعتیاد آور 2 پروتکل در جهان رعایت میشود.یا بیمار قادر به تحمل روش های سم زدایی(منظور از سم زدایی ،همان 5 ویا 9 روز مشکلات حاد جسمانی بعد از قطع مواد اعتیاد آور است)خواهد بود و یاآنقدر تخریب اعتیاد و صدمه به جسم مددجو زیاد بوده که قادر به تحمل علائم نیست، در این حالت از روش درمان نگهدارنده استفاده میکنند.(توصیه میکنیم مقاله درمان اعتیاد قسمت دوم را حتما مطالعه فرمایید) سوال دوم: 2:مدت زمان و ویژگی های درمان اعتیاد در افرادی که مایل به درمان هستند چیست: همانگونه که گفته شد اعتیاد در تمام 2 بخش وجود آدمی مشکل و آسیب ایجاد میکند ، لذا زمان مداوای هر کدام از 2 بخش نیز متفاوت خواهد بود. الف....درمان جسمانی: روش های مختلفی برای درمان جسمانی و یا همان خماری بعد از قطع مواد اعتیاد آور وجود دارد، توجه داشته باشید که در حال حاضر روش های علمی درمان جسمانی در تمامی کشور ها چه توسعه یافته و چه عقب مانده و جهان سوم تقریبا مشابه است.و اینک دارو های شناخته شده ایی وجود دارد که تا حد زیادی به بیماران برای تحمل علایم خماری کمک می کنند. بیاد داشته باشید در تخریب های متوسط تا خفیف( منظور از تخریب همان عواض و آسیب های است که مصرف مواد اعتیاد آور چه مخدر و چه محرک در جسم و روان انسان ایجاد میکند) دوره درمان جسمانی معمولا در حدود یک ماه می باشد،که به آن دوره سم زدایی و یا دوره برطرف شده علایم حاد جسمانی نیز میگویند ، البته توجه داشته باشید واژه سم زدایی یک بیان عامیانه بوده و بعضی از مکاتب درمان اعتیاد ،به این واژه اعتقاد ندارند .بعضی از این مکاتب اعتقاد دارند در بدن فرد معتاد سمی وجود ندارد و فقط بواسطه مصرف مواد اعتیاد آور کارکرد های طبیعی بدن فرد از حالت طبیعی خارج شده است و بدن دیگر همانند گذشته قادر به تولید هورمون ها و یا مواد خاص تسکین دهنده نیست، لذا هنگامی که مواد اعتیاد آور کنار گذاشته میشود بواسطه فقدان مواد طبیعی در بدن علایم خماری ایجاد میشود.امروزه نیز علم ثابت نموده است که در بدن انسان ها هورمون های طبیعی ضد دردی وجود دارد که قدرت آنها بمراتب از مورفین بیشتر است ،اینک در علم پزشکی به این مسکن های قوی که در داخل بدن تمامی انسان ها وجود دارد اندروفین میگویند،به بیانی یعنی مورفین داخلی . پس میتوان نتیجه گرفت زمانی که یک فرد بصورت دائم از موادی که دارای مورفین هستند استفاده میکند،و بدن خود را در معرض مورفین خارجی قرار میدهد،سیستم تولید کننده مورفین طبیعی بدن فرد ،خود را در معرض ورود مورفین خارجی دیده و بتدریج دیگر از ساختن مورفین داخلی دست بر میدارد ،لذا بعد از مدتی اگر فرد معتاد به بدن خود مورفین خارجی نرساند و یا به بیان عامیانه تر مواد مخدر استعمال نکند،چون دیگر در بدن او مورفین و مسکن داخلی وجود ندارد،بدن شروع میکند به عکس العمل نشان دادن و علائم خماری ظاهر میشود. دوستان توجه داشته باشند که علایم خماری جسمانی بعد از قطع مواد اعتیاد آور غالبا به 2 دسته علایم سریع و علایم تاخیری تقسیم بندی میشود: علایم سریع : به این مرحله فاز حاد هم میگوییم،علایم این مرحله برای تمامی افرادی که با اعتیاد دست و پنجه نرم کرده اند شناخته شده است.حتی در بعضی موارد به سمت تشنج کشیده میشود.غالبا 5 روزیا در بعضی موارد 9روز طول میکشد و در واقع بستگی به نوع مواد اعتیاد آوری که فرد مصرف میکرده دارد. علایم تاخیری: بعد از گذشت علایم فاز حاد نوبت شروع فاز تاخیری مشکلات جسمانی است ،البته بیاد داشته باشید در این فاز ،علایم قابل تحمل ولی مزمن و طولانی هستند.مثلا مددجویانی هستند که بعد از 6 ماه از کنار گذاشتن اعتیاد خود هنوز از دردهای خاصی در پاها و استخوان های خود شکایت دارند. بیاد داشته باشیم که هر انسانی خارج از بحث اعتیاد ممکن است بواسطه نوع زندگی و حتی بیماری های خاص، مبتلا به انواع کسالت های جسمانی بشود،لذا لازم است که تمامی حالات روحی و جسمانی افرادی که اعتیاد خود را کنار گذاشته اند به پای ترک اعتیاد نوشته نشود و در اینگونه مواد با متخصصان حتما مشاوره صورت گیرد. خب دوستان، لازم است در پایان به این نکته اشاره داشته باشیم که در تخریب های شدید بواسطه تغییرات جبران ناپذیر در جسم مدد جو و یا تغییراتی که زمان زیادی برای جبران آن میبایست صرف شود،درمان دیگری بنام درمان نگهدارنده بکار گرفته خواهد شد .در این درمان دیگر فرد معتاد در ابتدای درمان در معرض علایم حاد خماری قرار نگرفته و ..............(در مقاله درمان اعتیاد قسمت 2 به این نوع درمان اشاره کرده ایم) ب....درمان روحی روانی و شخصیتی: آیا میدانید مدت زمان این بخش از درمان که اصلی ترین قسمت درمان اعتیاد است جقدر طول می کشد؟ اجازه بدهید با طرح سوالی منظور خود را بهتر بیان کنیم: سوال:انسان برای خوب بودن تا چه زمانی باید تلاش کند....؟ .در طول زندگی ما انسان ها برای خوب بودن باید بین بدی و پاکی انتخاب داشته باشیم، و انتخاب های ما انسان ها بین زشتی و خوبی نشان دهنده پاکی و خوب بودن ما است.انسان ها تا اخرین لحظاتی که در دنیای فانی زندگی میکنند دائما در حال انتخاب کردن هستند و نتیجه انتخاب آنها معرف پرداختن به بعد خدایی و یا متاسفانه پرداختن به بعد شیطانی آنهاست. پس در یک مددجو درمان روحی و روانی و شخصیتی تا آخر عمر طول می کشد.او دائما تا آخر عمر خود می باییست بین داشتن حالی همانند گذشته و یا داشتن حالی پاک و خدایی در انتخاب باشد.آن چیزی که او را موفق در این انتخاب میکند آموزش ها و اتکاء به قدرتی است که خواستگاه بعد انسانی اوست.آیا از خود سوال کرده ایید چرا یک ورزشکار برای ماندن در حالت بدنی و یا همان فرم مناسب باید دائما برای خود برنامه ورزشی داشته باشد.حال که جسم آدمیان به گونه ایی است که نیاز به آموزش و تمرین دائم برای ماندن در فرم مناسب است ،پس روح انسان ها چطور؟آیا روح و روان و شخصیت نباید دائم در حال تمرین و ماندن در بهترین فرم خود برای داشتن انتخاب های درست و مناسب باشد.لطفا برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله (آیا عضوی از خانواده شما معتاد است) مراجعه فرمایید. با تشکر درمان اعتیاد قسمت دوم.. درمان اعتیاد 2 درمان نگهدارنده برای آسیب دیدگان از اعتیاد که مشتاق آزادی هستند مقدمه: (بیاید آگاهانه قضاوت کنیم) در بعضی از موارد با افراد معتادی مواجه می شویم که عمیقا تمایل به کنار گذاشتن اعتیاد خود داشته و در حسرت بدست آوردن زندگی جدید و عاری از مواد مخدر می سوزند،آنان به وضعیت نامناسب خود پی برده اند و میدانند که ادامه اعتیاد ، جز تباهی و از دست دادن آخرین سرمایه های معنوی ،عاطفی و اقتصادی نیست ،ولی در کنار تمام این اشتیاق برای بدست آوردن زندگی جدید ، متاسفانه با نگاهی به گذشته آنها ، شاهد شکست های متعدد و عودهای بسیار زیاد هستیم و غالبا ما انسان هایی که بواسطه خوش شانسی و یا بدلیل برخورداری از ویژگی های مثبت روحی ،روانی و عاطفی معتاد نشده ایم ، با دیدن افرادی که کماکان علی رغم اعتیاد خود در آرزوی زندگی سالم اند از خود می پرسیم: -چرا با داشتن اشتیاق فراوان به زندگی عاری از مواد ، قادر به بهبودی نیستند؟ -آیا آنان را بعنوان انسان هایی بدون اراده ، باید شناخت؟ -اثر بخش ترین درمان برای این دسته از معتادینی که مشتاق زندگی بدونه مواد هستند چیست؟ درمان اعتیاد(قسمت 2) درمان اثر بخش برای آن دسته از معتادینی که در آرزوی زندگی پاک هستند آیا تاکنون معتادینی را دیده اید که تمایل زیادی به کنار گذاشتن اعتیاد داشته و در حسرت بدست آوردن زندگی جدید و عاری از مواد اعتیاد آور می سوزند و ............ پاسخ به سوالات رایج در خصوص متادون و ..... درمان اثر بخش برای آن دسته از معتادینی که در آرزوی زندگی پاک هستند: مقدمه: (بیاید آگاهانه قضاوت کنیم) آیا تاکنون معتادینی را دیده اید که تمایل زیادی به کنار گذاشتن اعتیاد داشته و در حسرت بدست آوردن زندگی جدید و عاری از مواد اعتیاد آور می سوزند . آنان به وضعیت نامناسب خود پی برده اند و می دانند که ادامه اعتیاد ، جز تباهی و از دست دادن آخرین داشته های زندگی نیست ، ولی متا سفانه با تمام این اشتیاق برای بدست آوردن زندگی جدید ، با نگاهی به گذشته آنها ، شاهد شکست های متعدد و عودهای بسیار زیاد هستیم و غالبا ما انسان هایی که بواسطه برخورداری از ویژگی های مثبت روحی ، روانی ، عاطفی و یا خوش شانسی و داشتن اقبال بلند ! اسیر دام اعتیاد نشده ایم ، از خود می پرسیم: چرا این دسته از معتادین با داشتن اشتیاق فراوان به زندگی عاری از مواد ، قادر به بهبودی نیستند؟ آیا آنان را بعنوان انسان هایی بدون اراده ، باید شناخت؟ اثر بخش ترین درمان برای معتادینی که مشتاق زندگی بدون مواد هستند ، ولی بارها شکست را تجربه نموده اند ،چیست؟ متاسفانه در اغلب موارد ، بیشتر افراد جامعه و حتی خانواده هایی که عضوی آسیب دیده از اعتیاد دارند ، بواسطه نا آگاهی و فقدان اطلاعات لازم در مورد اعتیاد ، دست به قضاوتی نادرست در خصوص معتادین ناکام در درمان می زنند و مبنای قضاوت آنان نسبت به عضوی معتاد( که بارها ترک ناموفق داشته) در جامعه و یا خانواده بر اساس برداشتی است که از اعتیاد و معتاد در ذهن خود دارند و آن هم در بهترین و خوشبینانه ترین حالت ، همانند نگرشی خواهد بود که مثلا به یک فرد دچار شکستگی پا و یا بیماری جسمانی دیگر خواهند داشت ، قطعا یک فرد مبتلا به آنفولانزا و یا شکستگی پا ، اگر علی رغم وجود درمان مناسب ، برای سلامتی خود اقدامی نکند و در هر بار بهبودی ، باز هم زمینه ساز بیماری خود شود یعنی کاری کند که باز هم موجب شکستگی استخوانی دیگر از بدن خود شود، قابل دلسوزی و توجه نخواهد بود و بهتر است با چهره رنجور خود دیگران را نیز در عذاب دیدار قرار ندهد . لذا اکثر افراد ، هنگامی که معتادی با شکست های متعدد در درمان اعتیاد را می بیینند ، با خود می گویند... کافیست این افراد چند روز درد خماری را تحمل کنند ،که با وجود داروهای جدید که دائما در تبلیغات روزنامه ها و حتی بصورت تضمینی هم وجود دارد براحتی امکان پذیر است ، مگر در فلان فیلم نشان نداده که معتادی با تحمل 5 روز درد خماری یک زندگی سالم و بانشاطی را آغاز کرده است و افسوس که نداشتن آگاهی و در معرض اطلاعات غلط و سودجویانه قرار گرفتن راهی جز به خطا رفتن بدنبال نخواهد داشت و منتهی به قضاوتی از روی ناآگاهی می شود و سرانجام در دل از خداوند برای معتادین بارها شکست خورده در درمان ، سرنوشتی غیر انسانی و حذف آنان از جامعه را آرزو می نمایند. ویزگی های درمان اثر بخش......... سالها تجربه و تحقیق در حوزه درمان اعتیاد و نتایج آماری بدست آمده اینک ثابت نموده است ، همانطور که عوامل مختلفی در ارتباط با هم موجب اعتیاد یک فرد می شود ، داشتن درمان موفق نیز، مستلزم شرایط مناسب و وجود عوامل موثر در کنار یکدیگر است ، بعبارتی برای درمان خوب و موفق علاوه بر تمایل فرد اسیر در دام اعتیاد برای داشتن زندگی عاری از مواد ، ما نیازمند روانشناسان ، پزشکان آشنا و متخصص در امر درمان اعتیاد ، شرایط مناسب خانوادگی و اجتماعی در کنار زمان و فرصت کافی برای ایجاد تغییرات در بینش ، باورها و عادات فرد معتاد و حتی در غالب موارد ، در خانواده او نیز هستیم. به مثال واقعی زیر توجه نمایید: سعید40 ساله متاهل و دارای یک دختر 10 ساله است ، 15 سال از اعتیاد او به مواد مخدر می گذرد ، او از سن 22 سالگی با تریاک آشنا شده و پس از 3 سال مصرف تفننی، در سن 25 سالگی به مصرف روزانه تریاک اعتیاد پیدا نمود ، سعید در سن 30 سالگی با تعارف یکی از دوستان در محل کار خود با هرویین آشنا و تا 39 سالگی به مصرف آن ادامه داد و متاسفانه سال گذشته بدلیل قبول تعارفی از جانب یک دوست و به تصور خیر خواه بودن او مصرف کراک را آغاز نمود و اینک یکسال از اعتیاد او به کراک می گذرد . در 3 سال اخیراو تا کنون بارها به روش های مختلف برای درمان خود اقدام نموده ، ولی بیشترین مدتی که توانسته از مصرف هرویین و کراک اجتناب نماید حداکثر یک ماه بوده است، اینک او نا امید از داشتن زندگی بدون مواد و با احساس عجز ولی مشتاق برای رهایی از چنگال اعتیاد ، بواسطه اصرار همسرخود (که با جمع کردن آخرین اندوخته های مالی زندگی مشترکشان برای پرداخت هزینه های همیشگی و کمر شکن ترک اعتیاد سعید) ! در یکی از مراکز درمان اعتیاد حضور پیدا نموده و احساس می کند ، این آخرین شانس برای نگهداشتن کانون خانواده اش است اگر این بار هم موفق نشود قطعا دیگر دلیلی برای بودن با همسر و فرزند خود نخواهد داشت . او در ذهن خود ترک های متعددی را که در این چند سال تجربه کرده به یاد می آورد سقوط آزاد ، داروهای خواب آور ، زیر نظر پزشک و داروهای موجود در داروخانه ، داروهای گیاهی و ..... حتی زیر بیهوشی در بیمارستان(UROD) ، که متاسفانه تنها یک روز بعد از آن ترک چند ساعته زیر بیهوشی که حتی از یادآوری علائم و مشکلات آن نیز به هراس می افتد ، مصرف مواد را شروع نمود . او در ذهن با یادآوری درد و علائم خماری ناشی از ترک مواد ، سردی خاصی را در پیشانی چروک خورده خود احساس می کند و در دل می گوید ، خدایا ............... برای نکشیدن درد خماری حاضرم بمیرم ! خاطرات گذشته ، او را بیشتر در غم عجز و ناتوانی فرو می برد ، اینک نگران آینده است ، آیا این بار همانند گذشته احتمال شکست وجود دارد؟ چگونه به همسر خود ثابت کند که دیگر از مصرف مواد خسته شده و از عمق جان مایل به بهبودی و زندگی بدون مواد است . سعید می داند که دیگر قادر به تامین هزینه های زندگی و مخارج اعتیاد خود نیست و در ذهن بارها پیشنهاد دوست معتادش را برای فروش و مصرف مواد بصورت تزریقی ، برای حداکثرِ جلوگیری از علائم خماری مجسم میکند ، دیگر به نشئه شدن فکر نمی کند ، سال ها است که مصرف مواد را برای تسکین دردهای جسمانی ، شدید و غیر قابل تحمل همیشگیِ خود مصرف می کند و زیر لب می گوید ، اگر این بار هم موفق نشدم باید برای رفع علائم خماری ، مواد را بصورت تزریقی استفاده کنم ، چون قادر به کار کردن زیاد برای خریدن بیشتر مواد و رفع شدن علائم خماری نیستم ، او احساس میکند که هر روز درد خماریش با مقادیر بیشتری از مواد تسکین می یابد و دیگر همانند یکسال قبل نیست ، اینک مصرفش بمراتب بیشتر شده و در نتیجه هزینه خرید مواد هم بالاتر رفته .............. لطفا اجازه بدهید به سوال هایی که با خواندن ماجرای اعتیاد سعید به ذهن می رسد جواب بدهیم. سوال: علت اعتیاد او چیست و چرا سعید معتاد شد؟ پس از بررسی وضعیت سعید و مصاحبه با همسر و مادر او، مهمترین دلیل اعتیاد سعید کمبود عاطفی شدید در دوران کودکی و افسردگی زودرس در سنین نوجوانی و جوانی تشخیص داده شد ، او نیازهای عاطفی خود را در خانواده پیدا نمی کرد ، داشتن پدری که بواسطه وضعیت نامناسب اقتصادی خانواده ، خود را غرق در کار نموده و فرصتی برای با او بودن نداشت و مادری با حداقل آگاهی از نیاز های روحی و عاطفی کودک خود ( که تامین نیاز های جسمانی سعید را بعنوان مهمترین وظیفه خود و همسرش می دانست ) عملاً نیازهای عاطفی سعید را در خانواده بی پاسخ می گذاشت ، او نیاز به اعتماد به نفس و خود باوری داشت که والدین می بایست با رفتار ، نگاه و بیان خود به او هدیه می نمودند ، او نیاز به قدرتی داشت برای شناخت موقعیت های نامناسب و گفتن نه مقدس ، در برابر آنانی که مایل به وسوسه او برای انجام خواسته های خود بودند ، پدر و مادر سعید می بایست مهارت شناخت موقعیت های نامناسب و قدرت بیان نه مقدس را با گفتار و رفتار خود و حتی با بازی های کودکانه به او آموزش می دادند . او نیازمند آموزش ، تربیت و شکوفایی ارزش های انسانی خود در سایه حضور وآرامشی بود که والدیـن می بایست به او ارزانی می داشتند .سعید هم مثل تمامی کودکان معصوم و پاک به دنیا آمد ، او مشتاق خندیدن و خنداندن بود ولی افسوس که استنباط والدین سعید از تربیت فرزند شان معطوف به تامین نیازهای جسمانی بود تا روحی و روانی......... متاسفانه نیازهای عاطفی سعید در بستری از فقدان اعتماد به نفس ، جرات مندی و عدم تشخیص موقعیت های نامناسب ، او را وادار کرد که آن را در جای دیگر جستجوکند ودر نتیجه با گروه های همسال و افرادی با مقاصد سود جویانه که از ارزش های انسانی برخوردار نبوده اند ارتباط برقرار نماید،آنها سعید را زمانی که نیاز به محبت و آرامش گم شده در کانون خانواده داشت بعنوان طعمه ایی در دسترس با اولین تجربه مصرف مواد آشنا نمودند و با هر بار مصرف مواد ، درکنار آرامش دروغین لحظه ایی ، زخمی دیگر و غمی جانگدازتر بر روح سعید نقش می بست ،آری او برای تشنگی خود آبی شور را انتخاب نموده بود. سوال: چرا با وجود دفعات متعدد ترک ، او قادر به کنار گذاشتن اعتیاد خود نشد؟ هزینه های کمر شکن و دفعات متعدد پاک شدن از مواد اعتیاد آور و باز هم اعتیاد ،چرا..................؟ اعتیاد تباهی جسم و روح است ، هنگامی که به یک معتادِ دارای انگیزه لازم برای ترک برمی خوریم ، برای درمان مناسب می بایست از یک طرف به آسیب های روحی ، عاطفی و روانی او توجه کنیم و از طرفی به مشکلات جسمانی و بدانیم در مقایسه این دو آسیب ، آسیب های جسمانی از ظاهر دردناک تر برخوردار بوده و قابل مشاهده هستند ، همانند درد ، تعریق ، لرز ، تشنج و .... لذا اکثر افراد ، رخدادهای جسمانی و علائم خماری را بهنگام درمان اعتیاد ، بعنوان تنها آسیب های ناشی از این معضل می پندارند و هنگامی که این علائم برطرف شود از دید آنان اعتیاد هم بهبود یافته ، در صورتی که اعتیاد همانند جراحی آپاندیس در یک فرد مبتلا به آپاندیسیت حاد نیست که او را به اتاق عمل برده و آپاندیس او را در بیاوریم و بعد از گذراندن دوران نقاهت او از نظر جسمی سالم شود بلکه اصل و ریشه درمان و شاید بتوانیم به جرات بگوییم بیش از 90 در صد از درمان اعتیاد ، در روح ، روان و شخصیت فرد نهفته است که متاسفانه اکثر اقدامات درمانی صورت گرفته ، بر جسم فرد متمرکز می شود و مددجو و همراهان او اینگونه استنباط می کنند که با برطرف شدن علائم جسمانی حتما اعتیاد نیز درمان خواهد شد غافل از آن که بدون تغییر در روح و روان فرد معتاد و از بین رفتن عوامل و فاکتورهایی که موجب اعتیاد مددجو شده بود درمان مناسب صورت نگرفته و مددجو بسیار آسیب پذیر بوده و بازگشت اعتیاد اجتناب ناپذیر است ، لذا درمانی مناسب است که از یک سو بر پایه رفع و تصحیح آن عواملی باشد که زمینه ساز اعتیاد در فرد هستند و از سوی دیگر منجر به تغییرات رفتاری مناسب شود ، متاسفانه درمان نامناسب و شکست های پی در پی نتیجه ای جزء از دست رفتن امید در فرد معتاد و خانواده او نداشته و در دراز مدت موجب از دست رفتن انگیزه در فرد و اطرافیانش خواهد شد. اجازه دهید وضعیت سعید را مورد بررسی قرار دهیم و بدانیم علت شکست هایی که در درمان اعتیاد داشته چیست: متاسفانه تمامی درمان های صورت گرفته در خصوص سعید بدون پرداختن به ریشه اعتیاد و تغییراتی بوده که در حین اعتیاد در شخصیت او ایجاد شده است و در تمام مراحل درمانی و روش های مختلفی که او تجربه نمود ، علت اعتیاد او یعنی افسردگی و برخوردار نبودن از محبت زمان کودکی و نداشتن آرامش همراه با اعتماد بنفس پایین در برخورد با مشکلات که در او منتهی به بینشی خاص در طول زمان شده بود و همینطور تغییراتی که در هنگام اعتیاد در او بوجود آمده بود ، مورد توجه قرار نگرفت . در واقع درمان های صورت گرفته برای سعید نه تنها مفید نبوده بلکه بواسطه انتظاراتی که در او و خانواده اش ایجاد می نمود آسیب رسان هم محسوب می شده و اینک نتیجه آن ایجاد حس درماندگی و تصور غیر قابل علاج بودن اعتیاد ، در ذهن سعید و همسر اوست سوال: اینک او چه باید بکند و چه درمانی برای سعید سودمند است؟ مهمترین ویژگی های مثبت در سعید: او خواهان زندگی سالم است او از وضعیت خود و مشکلات موجود آگاه است او می داند که تا از دست دادن کانون خانواده خود فاصله ای ندارد همسر سعید همراه و علاقمند بهبودی اوست مهمترین ویژگی های منفی در سعید: او دارای مشکلات روحی و روانی است که ریشه در کودکی دارند با گذشت سال ها از اعتیاد سعید ، بتدریج تغییرات خاص و نامطلوبی در شخصیت او بوجود آمده همسر او اطلاعات مناسبی از درمان اعتیاد و آسیب هایی که اعتیاد می رساند ندارد محیط کاری او آلوده است اعتماد بنفس سعید بواسطه ترک های متعدد و ناموفقی که داشته بسیار پایین است همسر او از اعتماد کمی نسبت به سعید برخوردار است ترک های متعدد موجب ترس او از علائم خماری شده است او کارگر روز مزد بوده و تنها منبع درآمد خانواده سعید شغل اوست و برای تامین معاش خانواده او مجبور به حضور در سر کار است با مناسب ترین درمان برای سعید آشنا شوید: همانگونه که تاکنون در خصوص تحلیل وضعیت سعید عنوان شد مشکلات دوران کودکی و تغییرات صورت گرفته در حین سالیان اعتیاد ، بعنوان عوامل پایداری اعتیاد او و عدم موفقیت در درمان های صورت گرفته در گذشته شناخته می شوند.در یک نگاه کلی هر درمانی که بر پایه برطرف شدن عوامل ایجاد کننده اعتیاد در سعید و بروز تغییرات مناسب در روح و روان او باشد خواهد توانست تضمین پاکی سعید را داشته باشد . قطعا دست یابی به تغییرات مناسب در روح ، روان و شخصیت سعید نیازمند زمان است . اینک او از روحیه بسیار پایین و شکننده ایی برخوردار است ترک های ناموفق گذشته و ترس از شکست و عدم تحمل علایم ترک و خماری او را بسیار آسیب پذیر نموده است و در کنار تمامی این مشکلات نیاز مالی او برای تامین معاش خانواده نیز مشکلات را دو چندان می نماید. اگر سعید از اعتیاد خفیف تا متوسطی برخوردار می بود ، برای درمان او گذراندن یک دوره کوتاه مدت سم زدایی(البته این واژه مورد مناقشه است و عده ایی اعتقاد دارند برای بیان این دوره از واژه سم زدایی استفاده نشود ،پس منبعد دوره حاد علایم جسمانی را بجای دوره سم زدایی بکار خواهیم برد) و در ادامه درمان های روانشناختی را انتخاب می کردیم و در طول دوره کوتاه مدت رفع علایم حاد جسمانی نیز سعید می بایست زیر نظر پزشک از دارو هایی مسکن و آرامش بخش همراه با بعضی از داروهای اختصاصی که در تمامی داروخانه ها یافت می شوند استفاده می نمود ، ولی اینک سعید در موقعیت بحرانی قرار دارد سالها اعتیاد و تخریب روح و جسم او را قادر به گذراندن دوره کوتاه مدت رفع علایم حاد جسمانی نمی کند . او در موقعیتی است که احتمال تخریب بیشتر و تغییر در روش مصرف کراک و نهایتا تزریق آن وجود دارد ، لذا بهترین نوع درمان برای سعید و کسانی که وضعیتی مشابه دارند درمانی است بنام درمان نگهدارنده یا جایگزین . منظور از این درمان ، بدست آوردن زمان لازم برای شناخت و رفع عوامل برانگیزاننده اعتیاد و بوجود آوردن تغییرات در روح ،روان ، شخصیت و کارکردهای جسمانی معتادینی است که علی رغم میل برای درمان و داشتن زندگی سالم ،شرایط مناسب برای ترک کامل مواد اعتیاد آور را نداشته و احتمال وخیم شدن وضعیت آنان بواسطه تجارب نامطلوب از درمان های گذشته و یا شرایط نامناسب فردی ، خانوادگی و اجتماعی وجود دارد . پس مددجویانی که در درمان نگهدارنده قرار می گیرند تا زمانی که موفق به ایجاد تغییرات در جسم ، روح و روان خود نشده اند و از بینش لازم و مهارت های ارتباطی برخوردار نگشته اند می بایست از داروهای مخصوص این نوع درمان استفاده کنند ویژگی های درمان نکهدارنده بهترین درمان علمی برای سعید درمان نگهدارنده است ، در این درمان بلافاصله از داروهای ویژه ای که قادرند در بدن سعید ، همانند مورفین موجود در مواد مخدر، بر روی گیرنده های مورفینی در مغز اثر بگذارند ، استفاد ه می شود . لذا سعید از نظر جسمانی و حتی روانی نیازی به مصرف کراک نخواهد داشت و قادر خواهد بود پس از چند روز ، حضوری مفید در خانواده و اجتماع داشته باشد و در ادامه نیز با نظر تیم درمانی از درمان های روانشناختی و کلاس هاس گروه درمانی برای کسب مهارت های لازم در دراز مدت ، برخوردار گردد. مزایای درمان نگهدارنده برای سعید از بروز علائم خماری جلوگیری کرده و عوارض ناشی از مصرف نکردن مواد مخدر را از بین می برد ، بدون آنکه سعید دچار زیان های جانبی و عوارض خاص مصرف مواد مخدر شود. با مصرف داروهای درمان نگهدارنده سعید می تواند از قدرت مناسبی برای انجام کار و امور مربوط به زندگی خود برخوردار شود بدون آنکه دچار هوس و میل برای استعمال مواد مخدر گردد .سعید می تواند بعد از مدتی از بینش و نگرش مناسبی نسبت به زندگی و وظائف خود برخوردار شده(چون دیگر تحت تاثیر عوارض جانبی مواد مخدر نیست) و با تلاش کادر درمانی و درمان های روانشناختی و تخصصی نسبت به شناخت و برطرف نمودن عواملی که موجب اعتیاد وی شده اقدام نماید. سعید دیگر با فروشندگان و مصرف کنندگان مواد مخدر ارتباط نخواهد داشت ، نوع عادات و روش زندگی او تغییر چشمگیری نموده و تغییرات مناسبی در چهره و ظاهر او ایجاد خواهد شد. ضرورت های همراه در درمان نگهدارنده: 1-همزمان می بایست با آموزش هایی که به همسر سعید داده می شود اطلاعات وی را بالا برد و نگرش اورا به اعتیاد و درمان درست و چگونگی رفتار با سعید تصحیح کرد . ما برای درمان نیازمند مشارکت و همراهی همسر سعید و ایجاد تغییرات در او هستیم ، زیرا بواسطه اعتیاد سعید ، بعضی از رفتارهای ویژه در همسر او بوجود آمده است که می تواند آثار نامناسبی را بر درمان سعید بگذارد.2-اقدامات درمانی روانشناختی و حضور مستمر سعید در کلاس های گروه درمانی بتدریج تغیرات مناسبی را در رفتار و بینش او ایجاد خواهد کرد ، سعید می بایست از مهارت هایی که قادر به حفظ او در موقعیت های اضطراب آور هستند برخوردار شود او می بایست به چگونگی مقابله با وسوسه و خویشتن داری و ... پی ببرد.3-همانگونه که گفته شد محیط کاری او آلوده بوده و وجود افراد مصرف کننده مواد اعتیاد آور، می تواند در درمان سعید خلل ایجاد نماید ، لذا تغییر محیط کاری او از اهمیت بالایی برخوردار می باشد.4-پرداختن به معنویت و توکل کردن ، برای بهره مندی از قدرت بینهایت خداوند در جهت بهبودی. با مهمترین داروی مورد استفاده در درمان نگهدارنده آشنا شوید متادون: متادون بعنوان یکی از داروهای اصلی در درمان نگهدارنده در اکثر کشورها مورد استفاده قرار گرفته و در ایران نیز در چند سال اخیر در مراکز درمان سرپایی که دارای مجوز از وزارت بهداشت و درمان هستند برای مددجویانی که شرایط لازم را دارند مورد استفاده قرار می گیرد ، پس لازم است خانواده هایی که عزیزانشان در این نوع درمان قرار گرفته اند اطلاعات خود را در مورد این دارو بالا ببرند.متادون براي اولين بار در سال 1940 در آلمان ساخته شد . از اين دارو در ابتدا بعنوان يك تسكين دهنده براي مداواي دردهاي شديد استفاده مي شد ، تا اينكه 8 سال بعد دو تن از محققان دريافتند كه در معتادان به مرفين اگر به تدريج ميزان متادون را افزايش دهند ، متادون بمرور جايگزين مرفين خواهد شد ، اولين گزارش درماني در سال 1960 يعني نزديك به نيم قرن قبل در خصوص استفاده از متادون در معتادان انتشار يافت . در حال حاضر تعداد بسياري از معتادان در سراسر جهان تحت درمان با متادون قرار دارند . متادون قادر است همانند مرفين در همان بخشهايي از سيستم عصبي كه مرفين تاثيرگذار است ، عمل خودرا انجام داده و تاثيراتي همانند مرفين ولی بدون اثرات جانبی زیان آور مواد مخدر ، در بدن فرد معتاد ايجاد نمايد . سوال: آيا متادون در دراز مدت باعث ثاثيرات نامطلوب بر بدن ميشود؟پاسخ: قطعاً هر دارويي در صورت استفاده داراي تاثيرات مخصوص به خود بر بدن است ، بر اساس نتايج آماري و بررسي هاي علمي ، متادون بعنوان يكي ازكم عارضه ترين داروهاي جايگزين شناخته شده ، البته متادون در مواردي كه فرد شرایط لازم را براي مصرف را داشته باشد توصیه می شود ، که این امر منوط به بررسی وضعیت فردی و خانوادگی مددجو ، مدت زمان اعتیاد و میزان تخریب ایجاد شده در بیمار از سوی تیم تخصصی درمان می باشد. سوال:آيا متادون اعتياد آور است؟ پاسخ: متادون داراي همان اثر مورفين بر بدن است ، هر چند كه از گياه خشخاش گرفته نمي شود ، ولي بر روي گيرنده هاي مورفيني تاثير گذاشته و علائمي همانند مورفين ايجاد ميكند ، پس فردي كه متادون مصرف ميكند ، دچار وابستگي به آن نيز خواهد شد ، لذا هنگامي كه مددجويان مصرف كننده متادون ، شرايط لازم را بر اساس نظر پزشكان معالج براي خاتمه دادن به درمان نگهدارنده خود داشته باشند ، بايد بتدريج با دستورالعملي خاص و تحت نظر تيم درماني ، متادون خود را قطع نمايند.