این برنامه­ها، عامل اصلی تغییر بیمار را در درگیری و مشارکت فعالانه او در گروه های خودیاری و انجام گام­های 12 گانه می­داند. به عبارت دیگر، روش مقابله با همه مسایل مرتبط با سوء مصرف مواد، شرکت در گروه ها و انجام فعالیت­های مشترک با هم­قطاران می­باشد. گروه­های 12 گامی از فرد معتاد حمایت می­کنند تا معنی و معنویت زندگی خود را پیدا کند.

گروه­های خودیاری در زمینه اعتیاد

AA: الکلی­های بی­نام

NA: معتادان گمنام

CA: کوکائینی­های گمنام

FA: خانواده­های گمنام

آلانون: خانواده­های معتادین

نارانون : خانواده­های معتادین

در فرايند گروه‌ها، والدين از طريق ملاقات‌هاي منظم و استفاده از الگوي حمايتي يا روش «راهنما گرفتن» حمايت همتايان خود را نيز كسب مي‌كنند، افرادي نيز كه در كنترل خشونت موفق مي‌باشند، رفتار و نظام حمايتي خود را به افراد ديگر ارائه مي‌كنند.

علي­رغم مشكلات پيش آمده، در حمایت از دریافت درمان حرفه­ای  و حضور داوطلبان به عنوان ياور يا راهنماي مناسب، استفاده از اين رويكرد درماني بسيار مفيد و موثر است. ضمناً از مزاياي عمده اين نوع مداخله حمايت طولاني مدت و استمرار آن در طول دوران بهبودي مي‌باشد و همين نكته در كنترل رفتارهاي والدين نقش به­سزايي دارد.

نمونه اين گروهها عبارت است از  گروه­های درمانی قربانيان خشونت بهروزان كه تحت عنوان سه طريقت و مراحل نه­گانه بهروزي در جمعيت مبارزه و پيشگيري از اعتياد بهروزان صورت مي­گيرد.

در سالهاي اخير، چندین گروه خود­ياري تازه قابل دسترسي گرديده است از جمله:

1) بهبود منطقي[1] مبتني بر اصول منطقي بهبود رفتار به منظور حفظ پرهيز از مواد

2) آموزش بهبود و خود نظم­بخشي (SMART)، مبتني بر اصول درمان شناختي- رفتاري نظير پيشگيري از عود و آموزش مهارت­هاي اجتماعي

3) مديريت اعتدال برنامه‌اي براي مصرف معتدل مواد كه در سالهاي اخير در بسياري از گروهاي خودياري (از جمله گروه‌هايي كه به جاي جلسات حضوري در اينترنت با هم رابطه دارند) مورد استفاده قرار مي‌گيرد.