اگر در رابطه با جنس مخالف مشکل پیدا کرده ­اید این مطلب را بخوانید :

برخلاف بسیاری از کتابهای موجود در زمینه سوءاستفاده عاطفی، ما همسران آزارگر را هیولاهای مخرب می­شناسد. قبل از همه، افراد بدرفتار اکثر اوقات نه از روی تعمد و بدخواهی، بلکه ناآگاهانه

برخلاف بسیاری از کتابهای موجود در زمینه سوءاستفاده عاطفی، ما همسران آزارگر را هیولاهای مخرب نمی­شناسد. قبل از همه، افراد بدرفتار اکثر اوقات نه از روی تعمد و بدخواهی، بلکه ناآگاهانه و ندانسته این کار را انجام می­دهند و انگیزه­های ناهشیار (دوره کودکی آزاردیده یا غفلت­شده) آنها منبع آزار بوده و همزمان تحمل رفتار بدرفتارانه آنها توسط همسر آن­را تشدید می­کند. من این مسأله را به­وضوح در مورد یکی از مراجعینم به نام تایماز مشاهده کردم.

تایماز: شبیه مادر، شبیه فرزند

" قصد من به­هیچ عنوان بدرفتاری با همسرم نیست، حتی نمی­دانستم این همه مدت دارم این کار را ادامه می­دهم. با همسرم شبیه رفتاری که مادرم باهام داشت برخورد می­کنم. هنگام تربیت کودکیم مامانم از نظر عاطفی از فرط محبت منو خفه می­کرد. آنقدر بهم عشق می­ورزید که طاقت یک نگاه دوریمو نداشت. وقتی بزرگ شدم و بهش اصرار ­کردم دوست دارم با بچه­های دیگه بازی کنم، ازم رنجیده­خاطر شد و گفت دیگه دوسِت ندارم هرچند که من برای میشه نمی­خواستم تنهاش بذارم. 5 سالگیم بابام فوت کرد و از آن ­–مان، مامانم همیشه بهم می­گفت من باید مرد خونه باشم. یعنی خودم باید نیازهامو برآورده کنم. وقتی تصمیم به ازدواج گرفتم به دنبال زنی کاملاً متفاوت با مادرم بودم ( منو غرق در محبت نکند، زندگی خودشو داسته و تمام وقت بهم نیاز نداشته باشد) ساناز دقیقاً چنین زنی بود، دوستان زیادی داشت و در کارهای فراوانی درگیر بود. اما کمی پس از ازدواجمان ، از ناحیه دوستانش احساس تهدید شدن کردم. شکایت می­کردم، می­گفتم اگر عاشق منی باید با من باشی نه با اونا. با گذشت زمان، نسبت به او احساس مالکیت بیشتری می­کردم، به او اتهام بی­وفایی می­زدم و اگر بیرون می­رفت حتی شروع به تعقیب او می­کردم. درواقع، شروع به پاییدن همسرم کردم. وضعیت به همین منوال ادامه داشت تا این­که ساناز اصرار به رفتن پیش مشاور کرد. به­این ترتیب، من فهمیدم که شخصی آزارگر یا بدرفتار هستم و مشابه رفتاری که مادرم با من داشت با همسرم رفتار می­کردم. 

تارکان: یافتن دلیل واقعی عصبانیت

تارکان به این دلیل پیش من آمده بود که خود تشخیص داده بود، روزبه­روز رفتار وی با همسرش بدرفتارانه است. با این­که سعی در کنترل رفتارش داشت، در کنترل به­موقع موفق نمی­شد. "دوست ندارم این­قدر ترلان را نکوهش کنم. از گفته­هام بیزارم. نمی­تونم چیزهای زشت و ترسناکی را که به او نسبت دادم باور کنم. با این­که همیشه از دستش احساس عصبانیت می­کنم هیچ­وقت علت آن­را نفهمیدم".

تارکان همواره تکرار می­کرد از دست ترلان خیلی عصبانی است چون­که شغلی پیدا نمی­کند و او به­تنهایی مجبور به اداره زندگی است. ترلان به کنترل تولد اعتقادی ندارد و فرزند زیادی به دنیا آورده است. در واقع، بااین­که فشارهای مالی عامل تعیین­کننده­ای است ولی تحقیر و توبیخ ترلان را تبیین نمی­کند. در ادامه، همزمان با تخلیه هیجانی و آرام شدن هردو ما افسوس بیشتری می­خوریم.

خانواده تارکان موقع کودکی وی بسیار فقیر بودند. پدرش در شهری بسیار دور کار می­کرد و آخر هر ماه به خانه پول می­فرستاد. مادرش زن ولخرجی بود و تقریباً کل پول را در هفته اول، صرف خوشگذرانی­هایی مانند خرید شکلات و خوراکی­های گران­قیمت یا تهیه مواد برای مهمانی­های دوستانش می­کرد. تا پایان ماه همیشه سیب­زمینی می­خوردند و گاهی اوقات چیزی برای خوردن نداشتند و حتی چندین روز گرسنه می­ماندند. در طول جلسات درمانی، تارکان درباره مادرش صحبت کرد وی روی به من کرده و گفت "تو فکر می­کنی چرا من این­قدر به همسرم احساس خشم دارم؟ آیا واقعاً از مادرم عصبی­ام؟ در واقع، آنچه که من بهش فکر می­کردم. تارکان و من باهم کار کردیم تا به آزاد کردن خشم نهفته­ای که نسبت به مادرش دارد اقدام کند. در حقیقت، نقطه کاملاً مشترک افرادی که در رابطه پیشین­شان مورد بدرفتاری قرار گرفته­اند این نکته است که آنها در تلاش برای پیشگیری از قربانی شدن، خود بدرفتاری می­کنند.

سِودا : تغییر و تحول اساسی

سودا در دوره کودکی و دو ازدواج نخستش مورد آزار عاطفی قرار گرفته است. شوهر دوم وی آنقدر بدرفتاری می­کرد که مجبور به خودکشی شد و این مسأله او را به مشاوره سوق داد. حدود دو سال من و سودا بر ترمیم آسیب­هایی کار کردیم که شوهرش به وی وارد کرده بود و نیز مشکلاتی که از سلطه­گری و انتقاد مستمر پدرش ریشه می­گرفت. او تلاش کرد خشم سرکوب­شده­ای را که در خود ریخته بود آزاد کرده و جرأت­مندی بیشتری کسب کند. سودا هنگامی که با مرد دیگری تصمیم به ازدواج گرفت درمان را پایان داد، مردی که از الگوی معمولی مورد انتظار وی بسیار متفاوت بود. "مرد بسیار بصیری است. او بجای دستور دادن به من اجازه تصمیم­گیری می­دهد. هرگز مرا تحقیر نمی­کند و فکر می­کند من و زندگیم شگفت­انگیز است. حتی با اینکه من احساس کردم سودا نابهنگام و زودتر از زمان مورد انتظار درمان را ترک کرد، در واقع، چیزهای ظاهراً خوبی یاد گرفت. دو ماه بعد دعوت­نامه عروسی­شان را دریافت کردم.  اوضاع به نظر عالی می­رسید و من امیدوار بودم او با مردی ازدواج می­کند که شایسته او باشد. تنها چهار ماه بعد  به من زنگ زد. او در حال گریه بود. شوهرش او را تهدید به ترک می­کرد و می­خواست بداند آیا امکان حضور آندو در جلسات زوج­درمانی وجود دارد. آلتای (شوهرش) توضیح داد که سودا را دوست دارد اما به راحتی نمی­تواند طرز رفتار سودا را تحمل کند. "او مثل یک کودک بهم دستور میده و اصرار به ادامه رفتارش داره. من آدم آسان­گیری­ام و مجبور نیستم همیشه به یک روال رفتارکنم. می­دانم مردان دیگر در زندگیش باهاش بدرفتاری کرده­اند ولی من شبیه اونا نیستم. من با او محترمانه رفتار می­کنم و از او این انتظار رو دارم. بیش­از­این، نمی­توانم توضیحات تحقیرآمیز اونو تحمل کنم".سودا پذیرفت که اغلب از آلتای انتقاد می­کند، اما او آگاه نبود که او در حال آزار عاطفی اوست. " من حدس زدم تمایل به آسان­گیری آلتای از روی ضعف بوده و اشتباه است و به من این احساسو می­داد که از بدرفتاری با وی اجتناب کنم. خدای من، من مثل پدرم رفتار می­کنم و انگاری چند تا شوهر دارم".

زنان و مردان شبیه سِودا در تلاش برای کسب تعادل رفتاری در زندگی­شان، اغلب از یک قطب به قطب دیگر (از قربانی به آزارگری) می­روند. در حالیکه بسیاری از آنها توانایی کافی مخالفت کردن با همسر آزارگر را دارند، اغلب به منظور تضمین عدم بدرفتاری در زندگی آتی، فردی فاقد جرأت یا منفعل را انتخاب می­کنند. خوشبختانه، با چندین ماه زوج­درمانی، سودا و آلتای قادر به دگرگون­سازی رابطه­شان شدند. سودا یاد گرفت نیاز به کنترل و تسلط کردن را با ملاحظه نیازهای آلتای متعادل سازد و آلتای یاد گرفت بدون آزار دادن وی، با سودا جرأت­مندانه رفتار مند. به­جای سرزنش و شرم­ساری از آزار همدیگر، من باورم بر این بود که قبول مسوولیت و تلاش برای تغییر رفتارشان مهم­تر است. این مسأله مستلزم کشف اثرات دوران کودکی بر رفتار فعلی، رهاسازی هیجانات سرکوب­شده یا فروخورده نسبت به "آزارگران آغازین" و آموزش راهبردهای برخورد با خشم و استرس به شیوه­های سازنده است.