|
نویسنده دکتر تاجری
|
|
۱۶ شهريور ۱۳۸۹ |
چاپ دوم کتاب خشونت خانوادگی و اعتیاد: شناسایی، پیشگیری و درمان به انضمام فهرست و شماره تلفن مراکز حمایتی مربوطه، تالیف دکتر بیوک تاجری؛ عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی و عضو هیأت مدیره جمعیت بهروزان توسط انتشارات اندیشه نو منتشر شد.
مقدمه مولف و معرفی کتابخشونت خانوادگي به عنوان بخشي از الگوي اعمال بدرفتارانه و يا كنترل کردن ناكارآمد، در تمام طول تاريخ، در سر تا سر جهان و در تمام طبقات اقتصادی - اجتماعی وجود داشته است ولي در سالهاي اخير، افزايش سريع حساسیتها و آگاهيهاي عمومي و فعاليتهاي حاميان حقوق زنان ، كودك و خانواده، توجه زيادي را نسبت به اين پديده جلب كرده است. در بسیاری از خانوادههایی که از خشونت خانوادگی رنج میبرند آسيب اعتیاد مشاهده میگردد. اعتياد يك اختلال مزمن، پيشرونده و به طور بالقوه كشنده ميباشد كه تحتتأثير عوامل مختلف زیستی، رواني، خانوادگي، اجتماعي و محيطي ظهور كرده و رشد پيدا ميكند. اين اختلال پيامدهاي عاطفي، اجتماعي، فرهنگي و معنوي ويژهاي را در پی دارد: فقدان كنترل تكانه، كاهش تحمل ناكامي، عدم بازداري از اعمال ضد اجتماعي، عصبانيت، بيتحملي، خشم فراوان، بدرفتاري و آزار در خانواده از این جمله است. شناسايي، ارزيابي و درمان به موقع اعتياد يا خشونت خانوادگی ميتواند زمينه پيشگيري از رشد بيشتر اين آسیبها (پيشگيري ثانويه) را فراهم آورد.با توجه به محدودیتهای روششناختی، پیچیدگی، ماهیت چند بعدی اعتیاد، خشونت خانوادگی در راستای تحقیق و طرحریزی برنامههای پیشگیری در این حوزهها، نظریهی بومشناختی کاملاً مقبول به نظر میرسد، زیرا که با در نظر گرفتن عوامل زمینهساز خشونت خانوادگي در سه سطح فردی، والدین و خانواده، اجتماع و فرهنگ اجتماعی، میتواند رویکرد جامع و هدفمندی در بررسی این پدیده ها باشد. رویکردی كه ما در اين کتاب مدنظر داريم، عمدتاً رویکرد بومشناختی است که با راهنماییهایی برای درمان همراه است. قصد ما این است که این کتاب صرفاً راهنمای کامل و جامعی در مورد ماهیت، پیچیدگی و اثرات تعاملی اعتیاد و خشونت خانوادگی باشد و بررسی جامعتر اشکال و انواع متفاوت خشونت خانوادگی و راهکارهای پیشگیری و مداخله را به کتابی دیگر که در آینده نزدیک به چاپ خواهد رسید محول میکنیم.کتابی که پیش دست شماست برای متخصصان بهداشت روانی که با بیماران اعتیادی، آزارگرها و قربانیان خشونت مواجه میشوند و کسانی که به اطلاعاتی درباره این مسائل و مشکلات مرتبط با آنها نیاز دارند نوشته شده است و در فصولی هشتگانه به بررسی آسیبها میپردازد.فصل اول خشونت خانوادگی را با توجه به شیوع و بروز این معضل در جهان، ابعاد خشونت و جنبه آشکار و پنهان آنرا مورد بررسی قرار میدهد. جهت فهم بهتر این پدیده دیدگاههای نظری متعدد جهت آگاهی خوانندگان به طور خلاصه ارائه گردیده و در نهایت با اشاره به ویژگیهای والدین آزارگر و قربانیان خشونت به پایان میرسد.در فصل دوم ابتدا ضمن توصیف اعتیاد و خشونت خانوادگی، اختلالات همراه و پیامدهای آن به صورت کلی بیان گردیده و در ادامه انواع مواد اعتیاد آور و تأثیرات خشونتزایی آندو ارائه شده است. در ادامه با ارائه نظریه رفتار مشکلساز، سعی بر تبیین و فهم عوامل موثر در خشونت اعتیادی در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی داشته و نقش تسهیلکنندگی مواد در ایجاد خشونت را مورد اشاره قرار میدهیم.در فصل سوم پویاییهای ویژه خانواده اعتیادی، برخوردها و واکنشهای خانواده را مورد اشاره قرار داده و پدیده هموابستگی را توضیح خواهیم داد و در نهایت، اشکال خشونت در خانواده اعتیادی به صورت تحولی از کودکی تا سالمندی مورد بررسی قرار میگیرد.نحوه تشخیص فرد مصرفکننده و علائم اعتیاد در فصل چهارم بررسی گردیده، معیارها و ملاکهای ارزیابی اعتیاد و خشونت اعتیادی و نحوه سنجش آن نیز مورد ارزیابی قرار میگیرد. مسائل درمانی ویژه این بیماران از جمله انکار مشکل، خودزنی و خودکشی در فصل پنجم مورد توجه قرار گرفته است.در فصل ششم ضمن توجه به ملاحظات درمانی که ویژه این خانوادهها میباشد رویکردهای درمان دارویی و روانشناختی را مرور کردهایم. انواع درمانهای روانشناختی و رویکردهای عمده را در فصل هفتم بررسی کردیم. در نهایت در فصل هشتم، پیشگیری و عوامل موثر بر آن را مورد مداقه قرار دادهایم. در پایان، جهت دسترسی بهتر به مراکز حمایتی مورد نیاز فهرست مراکز حمایتی همراه با شماره تماس مربوطه در پیوست ارائه گردیده است.امید است تألیف کتاب" خشونت خانوادگي و اعتياد" گامی هرچند اندک در مسیر آگاهی بیشتر جامعه در زمینه آسیبهای اجتماعی به ویژه خشونت خانوادگي و اعتياد باشد. فهرست مطالب کتاب، شامل بخشهای زیر است؛ پیشگفتار............................................................................................7فصل اول: خشونت خانوادگی.........................................................11● خشونت خانوادگی.........................................................................13● نظریههای خشونت اعتیادی.............................................................18● والدین آزارگر................................................................................26● قربانيان خشونت.............................................................................30فصل دوم: اعتیاد و خشونت............................................................33● اعتیاد و خشونت اعتیادی................................................................35● مواد اعتیادآور.................................................................................41● نظریه رفتار مشکلساز.....................................................................52● عوامل موثر بر خشونت اعتیادی......................................................57فصل سوم: خانواده اعتیادی.............................................................65● پویایی خانواده اعتیادی...................................................................67● هموابستگی.....................................................................................72● اشکال خشونت...............................................................................77فصل چهارم: شناسایی و سنجش.....................................................91● تشخيص فرد معتاد..........................................................................93● شناسایی اعتیاد و بیماریهای همراه...................................................97● سنجش خشونت در خانواده اعتیادی.............................................102فصل پنجم: مسایل ویژه درمانی....................................................109● انکار اعتیاد یا خشونت.................................................................111● خشم مزمن و خودزنی.................................................................113فصل ششم: رویکردهای درمانی....................................................119● ملاحظات درمانی.........................................................................121● درمانهاي دارویی.........................................................................126● درمانهاي روانشناختی................................................................131فصل هفتم: درمانهای روانشناختی..............................................133● رواندرمانيهای فردي..................................................................135● گروه درمانی.................................................................................140● گروه های خودیاری.....................................................................144● خانواده درماني.............................................................................147● هموابستگی درمانی.......................................................................150● مداخله جامعهمدار و اجتماع درمانمدار........................................155● خدمات يكپارچه..........................................................................159فصل هشتم: پیشگیری....................................................................163منابع و مآخذ...................................................................................179پیوست.....................................................................................
|
